Một sân bay đặc biệt được quy hoạch giữa vùng biển Vân Phong, vốn dự kiến hơn 9.200 tỷ đồng
Một cảng hàng không quốc tế quy mô gần 500ha đang được đưa vào quy hoạch tại Vân Phong, Khánh Hòa, với tổng vốn dự kiến hơn 9.200 tỷ đồng. Điểm đặc biệt của dự án là vị trí được nghiên cứu trên vùng mặt nước ven bờ – mô hình chưa từng được áp dụng tại Việt Nam.
Lần đầu đưa sân bay trên mặt nước vào quy hoạch
Việt Nam đang nghiên cứu một phương án phát triển hạ tầng hàng không khác biệt khi Cảng hàng không quốc tế Vân Phong được bổ sung vào quy hoạch mạng lưới cả nước.
Theo Quyết định 1140/QĐ-BXD ngày 1/7/2026 của Bộ Xây dựng về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, sân bay Vân Phong nằm trong danh sách các cảng hàng không quốc tế mới được quy hoạch.
Điểm đáng chú ý nhất là địa điểm nghiên cứu tại khu vực Vạn Thắng, Khánh Hòa, trên vùng mặt nước ven bờ.
Nếu được cấp có thẩm quyền chấp thuận và triển khai, đây sẽ là công trình hàng không đầu tiên tại Việt Nam được xây dựng hoàn toàn trên mặt nước. Phương án này không chỉ khác biệt về vị trí mà còn cho thấy một hướng tiếp cận mới trước bài toán quỹ đất dành cho các công trình hạ tầng quy mô lớn.
Thay vì giới hạn không gian phát triển trên đất liền, dự án đặt mục tiêu khai thác khu vực mặt nước ven bờ, đồng thời gắn công trình với định hướng phát triển kinh tế biển của Khánh Hòa.
Quy mô gần 500ha, công suất 2,5 triệu khách mỗi năm
Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Vân Phong được định hướng đạt tiêu chuẩn cấp 4E, với diện tích khoảng 497,1ha.
Công suất khai thác dự kiến khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030. Đến năm 2050, con số này được nâng lên khoảng 2,5 triệu hành khách/năm.
Tổng mức đầu tư theo quy hoạch vào khoảng 9.214 tỷ đồng.
Những con số trên cho thấy đây không phải một dự án hàng không quy mô nhỏ. Nếu được hiện thực hóa, sân bay sẽ bổ sung một đầu mối vận tải mới cho khu vực Vân Phong, đồng thời mở rộng khả năng kết nối của Khánh Hòa với các thị trường trong nước và quốc tế.
Không chỉ là một sân bay mới của Khánh Hòa
Vai trò của dự án được đặt trong bối cảnh Khu kinh tế Vân Phong đang được định hướng trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh Khánh Hòa.
Khu vực này có định hướng phát triển nhiều lĩnh vực như kinh tế biển, công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và du lịch. Vì vậy, một đầu mối hàng không quốc tế có thể tạo thêm năng lực kết nối, đưa hành khách, hàng hóa cũng như các hoạt động đầu tư đến gần hơn với khu kinh tế.
Ở góc độ này, việc nghiên cứu sân bay trên mặt nước không đơn thuần là lựa chọn một địa điểm xây dựng. Đây còn là cách mở rộng không gian phát triển hạ tầng, tận dụng lợi thế mặt biển trong bối cảnh quỹ đất dành cho những công trình lớn ngày càng trở nên quan trọng.
Nếu được triển khai thành công, Vân Phong có thể trở thành một ví dụ đáng chú ý về việc kết hợp hạ tầng giao thông với chiến lược khai thác không gian kinh tế biển.
Bài toán khó nằm ở nền móng, môi trường và an toàn khai thác
Vị trí đặc biệt cũng đồng nghĩa dự án phải đối mặt với những yêu cầu kỹ thuật cao hơn so với sân bay trên đất liền.
Việc hình thành một cảng hàng không trên vùng mặt nước ven bờ đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ điều kiện địa chất, nền móng và giải pháp kết cấu. Bên cạnh đó là hàng loạt vấn đề liên quan đến môi trường biển, khí hậu, an toàn hàng không và khả năng chịu tác động của các điều kiện tự nhiên trong thời gian vận hành dài hạn.
Đây đều là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thiết kế, phương án thi công, chi phí đầu tư cũng như hiệu quả khai thác sau này.
Bởi vậy, con số khoảng 9.214 tỷ đồng hiện mới là mức vốn được xác định trong quy hoạch. Chi phí thực tế có thể phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu, công nghệ được lựa chọn, phương án xây dựng và nhiều điều kiện khác trong quá trình chuẩn bị dự án.
Nằm trong mạng lưới 37 cảng hàng không vào năm 2050
Sân bay Vân Phong xuất hiện trong một bức tranh lớn hơn khi quy hoạch hàng không quốc gia đang được định hướng mở rộng đáng kể.
Đến năm 2030, mạng lưới cả nước được nghiên cứu với 36 cảng hàng không, gồm 19 cảng quốc tế và 17 cảng nội địa. Tổng công suất thiết kế dự kiến đạt khoảng 249,14 triệu hành khách/năm, trong khi nhu cầu vốn đầu tư theo quy hoạch vào khoảng 577.572 tỷ đồng.
Đến năm 2050, số lượng được định hướng tăng lên 37 cảng hàng không với công suất khoảng 533,5 triệu hành khách mỗi năm.
Theo định hướng này, hệ thống vào năm 2050 sẽ gồm 20 cảng hàng không quốc tế và 17 cảng hàng không nội địa. Quy hoạch cũng tính đến khả năng bổ sung một cảng hàng không thứ hai cho Vùng Thủ đô.
Tổng nhu cầu vốn đầu tư cho mạng lưới đến năm 2050 được xác định khoảng 586.505 tỷ đồng.
Trong tổng thể đó, Vân Phong là trường hợp đặc biệt bởi không chỉ bổ sung một đầu mối hàng không mới mà còn đặt ra bài toán phát triển cảng hàng không trên mặt nước.
Từ ý tưởng quy hoạch đến công trình thực tế còn một chặng dài
Việc Cảng hàng không quốc tế Vân Phong được đưa vào quy hoạch không đồng nghĩa dự án đã được quyết định đầu tư hay bước vào xây dựng.
Để biến phương án thành công trình thực tế, dự án còn phải trải qua các bước nghiên cứu khả thi, đánh giá nguồn vốn, công nghệ, tác động môi trường, phương án bảo đảm an toàn và các thủ tục liên quan trước khi có quyết định đầu tư.
Chính vì vậy, ở thời điểm hiện tại, sân bay Vân Phong nên được nhìn nhận như một hướng nghiên cứu và quy hoạch mang tính đột phá hơn là một dự án đang thi công.
Nếu các bài toán về kỹ thuật, môi trường, tài chính và hiệu quả khai thác được giải quyết, công trình có thể mở ra một hướng đi mới cho phát triển hạ tầng hàng không trong điều kiện quỹ đất ngày càng hạn chế.
Đáng chú ý hơn, sân bay này có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển Khu kinh tế Vân Phong, tăng khả năng kết nối của Khánh Hòa với các trung tâm kinh tế, du lịch và logistics.
Từ một phương án nằm trên bản đồ quy hoạch, Vân Phong đang đặt ra một câu hỏi lớn cho tương lai hạ tầng Việt Nam: liệu mặt biển có thể trở thành không gian mới cho những công trình giao thông chiến lược? Nếu câu trả lời là có, dự án này sẽ không chỉ tạo thêm một sân bay mà còn mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới đối với việc tổ chức không gian phát triển của Việt Nam.