Nghệ An đang bước vào giai đoạn phát triển mới với chiến lược tái cấu trúc không gian toàn tỉnh, lấy 6 vùng đô thị động lực làm hạt nhân tăng trưởng. Định hướng này được kỳ vọng tạo cú hích mạnh mẽ cho thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung Bộ.
Điều chỉnh quy hoạch, mở rộng không gian phát triển
Trong bối cảnh yêu cầu tăng tốc phát triển kinh tế – xã hội, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 2856/QĐ-UBND ngày 28/6 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo định hướng mới, tỉnh đặt mục tiêu nâng tốc độ tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026 – 2030 lên trên 12%/năm, kinh tế số đóng góp khoảng 25 – 30% GRDP và kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 9 tỷ USD.
Để hiện thực hóa các chỉ tiêu này, Nghệ An lựa chọn mô hình phát triển dựa trên 6 vùng đô thị động lực, tạo mạng lưới liên kết vùng đồng bộ, phát huy lợi thế của từng khu vực.
Sáu vùng đô thị giữ vai trò hạt nhân tăng trưởng
Theo quy hoạch điều chỉnh, đô thị Vinh mở rộng tiếp tục là trung tâm phát triển quan trọng nhất của tỉnh, kết nối với Cửa Lò và Khu kinh tế Đông Nam. Khu vực này được định hướng trở thành đầu mối về thương mại, dịch vụ, y tế, giáo dục, kinh tế biển và giữ vai trò trung tâm của Bắc Trung Bộ.
Ở phía Bắc, đô thị Hoàng Mai mở rộng sẽ phát triển theo mô hình công nghiệp – dịch vụ cảng biển, đóng vai trò cực tăng trưởng, kết nối Đông Hồi với Thái Hòa.
Đô thị Thái Hòa mở rộng được quy hoạch trở thành trung tâm vùng Tây Bắc Nghệ An, tập trung phát triển thương mại, dịch vụ và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
Trong khi đó, đô thị Diễn Châu mở rộng sẽ phát huy lợi thế cửa ngõ giao thông với hệ thống cao tốc Bắc – Nam, Quốc lộ 7 và hành lang ven biển để phát triển logistics, dịch vụ và du lịch biển.
Đô thị Đô Lương mở rộng được xác định là trung tâm thương mại, dịch vụ và công nghiệp nhẹ, đồng thời là đầu mối kết nối giữa khu vực đồng bằng với miền núi.
Tại khu vực phía Tây Nam, đô thị Trà Lân (Con Cuông) hướng đến mô hình đô thị sinh thái, gắn với du lịch văn hóa, lịch sử và hệ sinh thái rừng quốc gia, trở thành động lực phát triển cho khu vực miền Tây Nghệ An.
Theo định hướng của tỉnh, việc hoàn thiện quy hoạch chi tiết từng vùng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, giúp khai thác hiệu quả quỹ đất, thu hút nguồn vốn đầu tư và phát triển đô thị theo hướng bền vững.
Mở dư địa phát triển từ các đô thị trọng điểm
Ông Nguyễn Văn Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Lò, cho biết việc mở rộng đô thị Vinh kết nối Cửa Lò và Khu kinh tế Đông Nam sẽ hình thành trục phát triển hướng biển, tạo điều kiện thúc đẩy logistics, kinh tế biển và hạ tầng hiện đại.
Địa phương đang rà soát quỹ đất, ưu tiên đầu tư hệ thống giao thông kết nối từ trung tâm hành chính đến khu du lịch biển, đồng thời chuẩn bị hạ tầng để đón các dự án dịch vụ, logistics và công nghiệp công nghệ cao.
Song song đó, quy hoạch điều chỉnh dọc đại lộ Vinh – Cửa Lò được xem là động lực quan trọng giúp khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch biển và kinh tế hàng hải của địa phương.
Tại khu vực phía Bắc tỉnh, ông Hồ Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND phường Quỳnh Mai, nhận định việc địa phương nằm trong vùng đô thị động lực Hoàng Mai mở rộng sẽ tạo thêm lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư.
Theo ông Sơn, Quỳnh Mai sẽ ưu tiên phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, viễn thông, đô thị ven biển và các công trình kỹ thuật nhằm từng bước hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại III, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị loại II trong tương lai.
Quy hoạch mới tạo lực hút đầu tư dài hạn
Theo Kiến trúc sư Nguyễn Việt Đức, Viện trưởng Viện Quy hoạch – Kiến trúc xây dựng tỉnh Nghệ An, việc điều chỉnh quy hoạch không chỉ định hình lại không gian phát triển mà còn tạo hành lang pháp lý quan trọng để các địa phương thu hút nguồn lực xã hội.
Ông cho rằng quy hoạch cần bảo đảm tính kế thừa với các định hướng phát triển vùng, đồng thời tăng cường kết nối hạ tầng giao thông, xác định rõ chức năng từng khu vực để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và phát triển đô thị bền vững.
Trong khi đó, ông Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng phòng Quy hoạch kiến trúc và Phát triển đô thị, Sở Xây dựng Nghệ An, cho biết ngành xây dựng đang phối hợp với các địa phương rà soát toàn bộ quy hoạch chung và quy hoạch phân khu.
Quá trình triển khai sẽ tập trung tích hợp hệ thống giao thông liên vùng, hạ tầng kỹ thuật như cấp thoát nước, xử lý chất thải, đồng thời phân bổ hợp lý các công trình y tế, giáo dục nhằm bảo đảm các đô thị động lực phát triển đồng bộ, hiện đại và lâu dài.
Theo đánh giá của Sở Xây dựng Nghệ An, việc hình thành 6 vùng đô thị động lực không chỉ là bước điều chỉnh về quy hoạch mà còn là chiến lược tạo lập không gian tăng trưởng mới, phát huy tiềm năng từng địa phương, tăng cường liên kết vùng và tạo nền tảng để Nghệ An bứt phá trong giai đoạn phát triển tiếp theo.